کتاب Papillon by Henri Charrière

کتاب پاپیون (Papillon) روایتی از روزهای طاقت فرسای زندگی هانری شاریر  که در ترجمه‌های فارسی به نام آنري شارير هم شناخته می‌شود در قرن بیست میلادی است. داستان کتاب با کشته شدن یک فروشنده‌ شروع می‌شود و آنری به جرم قتل به زندان می‌رود. روایت در یک بازه‌ی چهارده ساله از اکتبر 1931 تا اکتبر 1945 اتفاق می‌افتد. او در این کتاب‌ از رنج و سختی‌های خود در زندان می‌گوید.

 

از نظر واقعی بودن داستان، بحث‌های زیادی صورت گرفته است و بسیاری از منتقدان می‌گویند بخش کمی از این کتاب حقیقت دارد و باقی آن براساس ذهن خلاق نویسنده نگاشته شده است. «جرارد دِ ویلیِس» نویسنده و روزنامه‌نگار فرانسوی معتقد است تنها حدود ده درصد این داستان بر اساس واقعیت است. جدا از مساله واقعی بودن اتفاقات در کتاب، بسیاری از منتقدین این اثر را تاثیرگذار دانستند و انسان‌های زیادی با شخصیت‌های کتاب همذات‌پنداری کردند. «آگوست له‌برتون» رمان‌نویس فرانسوی معتقد بوده کتاب پاپیون بهترین داستان ماجراجویی  است.

 

کتاب پاپیون به سرعت در فرانسه معروف شد و بارها به تجدید چاپ رسید. به مدت بیست و یک هفته پرفروش‌ترین کتاب فرانسه بود و 1.5 میلیون نسخه از آن به‌ فروش رسید. همچنین در مقیاس جهانی 239 نسخه از آن به بیست و یک زبان دیگر برگردانده و چاپ شده است. این اثر برای اولین بار در سال 1969 توسط «رابرت لافونت» صاحب امتیاز شرکت چاپ و نشر در فرانسه منتشر شد و سال بعد «اوبرایان پاتریک» از رمان‌نویسان و مترجمان انگلیسی، این کتاب را به انگلیسی برگرداند. پس از انتشار موفق پاپیون، هانری شاریر کتاب دیگری به نام «بانکو» نوشت. بانکو دنباله داستان قهرمان پاپیون بیرون از زندان است.

 

در بخشی از کتاب پاپیون می‌خوانیم

«پسرک گستاخ! اگر خیال می‌کنی که می‌توانی  از چنگ من فرار کنی، اشتباه می‌کنی! درست است که کسی چنگ و چنگال را در دست‌های من نمی‌بیند، اما بدان که چنگال پنجه‌های من تو را تکه و پاره خواهد کرد و دستور این عمل از درون مغز من صادر خواهد شد. و اگر من ترس در دل همه وکلای مدافع انداخته‌ام و در دادستانی به عنوان دادستانی خطرناک متمایز شده‌ام از آن است که هرگز نمی‌گذارم شکار و طعمه‌ام از دستم فرار کند. من نمی‌خواهم بدانم که تو گناهکاری یا بی‌گناه، بلکه تنها کار من این است که از هر چه علیه تو و به ضررت‌ست، استفاده کنم. زندگی کولی‌وارت در محله «مونمارتر» شهادت‌های دروغینی که به تحریک پلیس گرفته شده است، و اظهارات خود مامورین پلیس، با این پرونده تهوع آوری که بازپرس برایت ساخته باید تو را آن قدر فاسد و کثیف نشان بدهم که هیئت منصفه از جامعه طردت کنند.» به نظرم می‌آید که راستی راستی این «آدم‌خوار» دارد با من حرف می‌زند، مگر اینکه خواب دیده باشم. خیال می‌کنم که به من می‌گوید:« تو کارت نباشد متهم، مخصوصا سعی نکن که از خودت دفاع کنی! من خودم در «جاده تباهی و گندیدگی» تو را سوق خواهم داد و امیدوارم که اعتقادی به هیئت منصفه نداشته باشی!»

 

«من شخصا نه چیزی به دست آورده‌ام و نه باخته‌ام. البته اگر حق شناسی دوستانم را از این که باعث شده‌ام مجازات‌های سختی بر آن‌ها نرود، به حساب نیاورم. و اینک بعد از آن واقعه، آن‌ها حتی سنگ کشیدن را نیز لغو کرده‌اند. این بیگاری وحشتناک واقعا طاقت فرسا بود. حالا گاومیش سنگ‌ها را می‌کشند و زندانیان آن‌ها را سرجایشان می‌گذارند. کاربونیری به نانوایی برگشته است. من درصدد بازگشت به روآیال هستم. به هر حال در اینجا کارگاه وجود ندارد و ساختن یک قایق غیر ممکن است. مدتی بود که به خاطر سرکار آمدن پتن روابط میان زندانبانان و زندانیان سخت تیره شد. هر عضو تشکیلات زندان به صدای بلند اعلام می‌کند که طرفدار پتن است تا آنجا یک نگهبان معمولی به من می‌گفت: می‌خواهی چیزی را به تو بگویم پاپیون؟»